Seweryna Duchińska

CÓRKA WDOWY

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

XI.

CÓRKA WDOWY

Duchińska Seweryna

I.

Dolina nad Pilicą — opodal widać wieś na wzgórzu.— Zjednejstrony dwór biały — z drugiej skromny drewniany kościółek z wieżyczką. — Wieczór letni — słońce chyli się ku zachodowi.— W cieniu olch starych na murawie śpi kilkoletnia dziewczynka, obok niejsiedzi młoda jeszcze niewiasta w czarnej odzieży, i patrzy z miłością w dziecinę.

MATKA.

— „Jak ona piękna! — jaki blask anioła

Odbija cudnie z gładkiego jej czoła,

Zdobnego w wianek złotych pierścieni,

Świeże jej lica rumieniec płomieni,

A w pół otwarte usta koralowe

Do swobodnego uśmiechu gotowe.

Zkądże wdzięk taki twe jagody pieści,

Biedne ty dziecię płaczu i boleści,

Córka wdowy.

Zrodzone w pośród żałoby a trwogi!

Gdyś ty kwileniem ożywiało progi

Mej pustej strzechy, — już wyrokiem Pana

Radość z niej była na zawsze wygnana;

Już moje serce sieroce i wdowie

W grobie z małżonkiem zamarło w połowie,

Tylko w niem jeszcze, jakby z pod całuna,

Jedna zadźwiękła niezerwana struna

Związana z twojem dziecino istnieniem!

Tyś cichą gwiazdką, co drżącym promieniem

Lśni mi nad głową w tę noc wiekuistą;

Tyś białym kwiatem — który wonią czystą

Rozprasza wdzięcznie on powiew grobowy,

Co mgłą się snuje wkoło mojej głowy.

Biedna dziecino! ty jasno — wesoło

Na świat z ukrycia twe wychylasz czoło,

Wszystko cię mile przyzywa i nęci,

Złotemi głoski kreśląc w twej pamięci

Lat młodocianych wrażenia bez skazy;

Anioł ci we śnie maluje obrazy

Twej przeszłej doli barwy tak jasnemi,

Lecz czy się spełnią sny twoje na ziemi?

O! czemuż wiecznie nam Anioły Boże

Barwią poranek w promienistą zorzę?

Czemu nadziei sieją cudne kwiaty?

Które chłód życia, musi rozwiać z laty!

Czemu ten odblask niebiański na czole,

Jeźli go przyćmią zawody i bole?

Po co ta krasa na gładkiej jagodzie,

Jeźli domotać nie można w pogodzie

Na tęsknej ziemi złotego dni wątku,

Co tak się cudnie wysnuwa z początku?

I czemuż dusza, szczęście przeczuć zdolną,

Jeźli jej szczęścia używać nie wolno!?

(Dziecię porusza się — Matka śpiewa).

„Śpij mi dziecino — śpij mi aniele,

Używaj wczasu w pączku twych lat;

Bo jeno patrzeć, za dni niewiele,

Ze snu błogiego zbudzi cię świat.

On cię rozbudzi dziecię przedwcześnie!

Nowemi zgłoski — na nowy ton

Inną niż matka zanucić pieśnię,

Nową cię złudą otoczy on.

On cię przynęci słowy zdradnemi,

Od twych rodzinnych odwiedzie pól;

Zwodną otuchę wskażeć na ziemi,

A da w jej miejsce gorycz i ból.

On sita kolców i głogu wplecie

W dziewiczy wieniec z majowych róż,

On cię udarzy o biedne dziecię,

Obok wesela — niedolą tuż.

On miodem brzegi osłodzi czary,

A żółć na samem zachowa dnie;

Nie daj mu dziecię, o nie daj wiary,

Spoczywaj lepiej w niewinnym śnie.

Niechaj cię matki otoczy ramie,

Główkę na łonie mem cichem złóż;

Tu cię o kwiatku! zamieć nie złamie,

Nie dojmie siła wichrów i burz.

Śpij mi dziecino — śpij mi aniele

Pod cieniem owych odwiecznych drzew;

Póty ci radość — póty wesele,

Póki cię matki kołysze śpiew!

(Ociera łzę — chwila milczenia).

PAN RAFAŁ (zbliżając się).

— „O słaba matko — zaniechaj-że wreszcie

Kwilić wciąż skargi i żale niewieście,

Ty macierzyńską ślepotą olśniona,

Pragniesz to dziecię, kwiat twojego łona,

Skrzydłem miłości osłonić na wieki,

By dni jej zbiegły jak wody tej rzeki,

Bez wichru — burzy — zamieci, ni słoty;

Chcesz by jej wiecznie świecił odblask złoty

Promiennej doli, tak rzewnie przez ciebie

Na dni jej pasmo, wymodlonej w niebie?

MATKA.

Którażby matka, dziecinie swej g'woli,

Chętnie się własnej niewyrzekła doli?

P. RAFAŁ.

Miłość ci siostro zaślepia wzrok ducha,

Szczęściem, Bóg takiej modlitwy nie słucha;

On miłych sobie nie zbywa pieszczotą,

Lecz dni im skrzepia bólem i tęsknotą,

Bo wie, jak siła gorących łez trzeba,

By dziecię ziemi sposobić dla nieba!

Wie, że nie z kwiatów wieńce niosą w dani

Przed Tron odwieczny, ci Boży wybrani

Co stale w górę za Chrystusa śladem,

Z sercem rozdarłem, a obliczem bladem,

Z piętnem boleści wyryłem na czole,

Idą przez walki życia i niedole;

Podczas gdy anioł dłonią nieskażoną

Nie ziemski spokój zasiewa im w łono;

I barki skrzydły zbrojąc im białemi,

W niebo ku Bogu wiedzie, ślady swemi.

(Zbliża się do dzieciny i podnosi nad nią ręce).

Gdybyś ty była, o dziecino hoża,

Modrym bławatkiem co kwitnie wśród zboża,

Lub wątłą różą, co przez krótką chwilę

Barwą i wonią zmysł napawa mile,

A gdy kwitnienia zadanie spełnione,

Chyli ku ziemi uwiędłą koronę;

Wtedy o dziecię! jabym błagał Pana,

By chłodną rosą orzeźwiał cię z rana,

By rozwijając twoją krasę młodę,

Zsyłał ci z nieba słońce i pogodę;

A strzegł od chłodu, spiekoty i burzy,

Byle przechować wdzięk twój chwilę dłużej!

Lecz ty potęgą cudu niepojętą,

Obmyta w duchu ową wodą świętą,

Co zbawia człeka pierworodnej plamy:

Ty! której niebios otworzone bramy

Wzywają ciebie byś odwiecznym szlakiem

Szła, zbrojna świętym odkupienia znakiem;

Dostojna bólem — skąpana niedolą —

Wielka cierpieniem, niezachwiana wolą,

Siejąc po ziemi miłość a ofiarę,

Aby powstrzymać wiszącą już karę,

Co zdawna gromem wezbrana na niebie,

W proch samolubne wnet serca zagrzebie,

Jeźli gorącem tchnieniem swego łona,

Niewiasta jeszcze cudu nie dokona.

W obec takiego wielkiego zadania,

O! niech Bóg serca twego nic nie ochrania,

Niech fala miota życia twego łodzią,

Walcz słabe dziecię, z wichrem i powodzią;

Strzeż nieskalana tych świętych ołtarzy,

Gdzie Bóg niewiastę postawił na straży,

A dłonią czystą chroń od zatracenia

Iskrę, czczonego przez wieki płomienia.

Skupiaj go dziecię w twojem cichem łonie,

Mniejsza choć on twe istnienie pochłonie,

Choć w popiół twoją pierś młodzieńczą spali,

Miłość, świat jeno od zguby ocali!

Bo ona dzisiaj tem ogniwem świętem,

Co nad zbolałej ludzkości odmętem

Wzlata swobodna po nad mgły i chmury,

Serca płomienne unosząc do góry,

Mocą ofiary, przez walki i burze,

I godne Boga ściele z nich podnóże.

Takiej miłości niepożyta władza,

Świat wpół zakrzepły do życia odradza,

O! miłość taka — nie roskosz to płocha!

Siłaż ten cierpi — kto siła ukocha,

Gdybyż wśród ludzi jednako dzielona,

Zarówno wszystkie ożywiała łona,

Pokój z niebiosów ściągłaby na ziemię,

Błogą pociechę tchnąc na ludzkie plemie.

Ależ dopóki pan nie zrówna szali,

Wybrano serca, żar bólem przepali;

Bo gdy serc tysiąc marnieje bez celu,

Wybrane cierpi i kocha za wielu!

A jednak dziecię, ja nad twoją głową

Tajne zaklęcia śmiem wymówić słowo,

Niech świat ci gorzkiej nie oszczędza czary!

Jeżeli mocą bólu i ofiary,

Czysta a święta wśród aniołów grona,

Masz się ku niebu unieść nieskażona;

Jeżeli usty zmazą nietkniętemi,

Spokój i dolę wymodlisz dla ziemi.

MATKA(klęka i wznosi ręce do góry).

— Przebacz w miłości nieprzebrany Boże!

Iż matka słów tych wymówić nie może —

Bo nazbyt drogą matce dziecka dola,

Panie! o panie!

(z rezygnacyą).

Stań się Twoja wola!

(błyska się — słychać grzmot).

MARYA (budząc się).

— Co to jest matko?

MATKA.

Burza dziecię moje.

Nie bój się — nie bój!

MARYA.

O ja się nie boję.

Wszakżeś mnie nieraz nauczała słowy:

Że Bóg policzył włosy naszej głowy.

Co się mam lękać, gdy on czuwa w górze?

Czy świeci słońcem — czyli zsyła burze,

Bądź Jego wola!...

(Nowa błyskawica — Marya pada na kolana — wznosi ręce i oczy

do góry i modli się w milczeniu).

PAN RAFAŁ (patrząc na dziecię).

Tak, skrzydło Anioła

Jeno przed burzą uchronić cię zdoła.

Ja się dziecino nie lękam o ciebie,

Na gromy życia znajdziesz siłę w niebie!

(wicher zrywa się gwałtowny).

MATKA.

Pójdźmy Maryniu — zapalmy ognisko,

By Bóg ocalił strzechę naszą niską,

Rozniećmy zioła z wiarą na kominie;

Niech płomień w trwogi zabłyśnie godzinie.

Z kłębami woni ślijmy pieśni w górę,

Dzwonek z Loretu niech rozpędza chmurę.

Bóg grom wstrzymuje po nad wiernych głową!

Idźmy dziecino.

(Piorun uderza w pobliskie drzewo — wszyscy padają na ziemię).

A stało się słowo!

II.

(Las — wicher nagina z szumem gałęzie drzew — błyskawica raz poraz porze obłoki. — Dwaj myśliwi chronią się w gęstwinę — Ojciecidzie wprzód — syn ociąga się),

OJCIEC.

Chwała bądź Bogu! — ot, mamy uchronę,

Tu owe muru odłamy zemszone

Skryją nas obu. Siądźmy na murawie.

Co się ociągasz? Chodź za mną Zdzisławie!

ZDZISŁAW.

Dozwól mi ojcze stawić burzy czoło,

Zmierzyć oczyma widnokrąg w około,

Gdy po nim czarne wiatr bałwani chmury;

Lubię on odmęt groźny a ponury.

O! bo mnie burza nie łacno zatrwoży,

W niej widzę dowód Wszechmocności Bożej

Stokroć cudniejszy — niżeli gdy nocą

Spokojnie gwiazdy na niebie migocą.

Dzielniej się Stwórcy objawia potęga,

Kiedy wzburzone żywioły rozprzęga,

Przyrodę całą wzywając do boju!

OJCIEC.

Synu, Bóg równie wielkim i w spokoju!

Jednakże zapał szanuję twój młody;

I jam był taki, nim żywota chłody,

Starganą duszą owiały do głębi;

Nim włos przed czasem przypruszył gołębi

To blade czoło, poorane bólem!

I jam rad okiem zataczał sokołem

Po bożym świecie daleko — szeroko!...

ZDZISŁAW.

Jabym rad ojcze, posiąść orle oko,

I orle skrzydło — i pióry lotnemi

Zawisnąć w górze zdaleka od ziemi,

W kłębach tej czarnej owiniony chmury,

I z szumem groźnej przelatać wichury,

I biedz za świata znanego krawędzie;

Poznać co było — odgadnąć co będzie;

Wyczytać owe tajemnicze zgłoski,

Które w przyrodzie skreślił palec Boski;

Których myśl darmo badana od wieka,

Wiecznie ubiega przed pycha człowieka, —

Bo dumny wiedzą zdobywaną z laty,

Mniema, że cyrklem porozmierza światy,

Że je mozolną rachubą obliczy.

O! choćby zbadał on świat tajemniczy

Choćby na ludzkiej mądrości stał szczycie,

Czyliż odgadnie nieśmiertelne życie,

Którem przez wieki niepojęta władza,

Wszystko ożywia — wszystko w ruch wprowadza,

Płomiennem tchnieniem wszelkie twory darzy,

I wieczną walką żywot równoważy?...

Tak! w walce słowo ostateczne świata.

Gdy czarną chmurą wichura pomiata,

Czy słyszysz ojcze jak dziwnie szeleści?

Z niebios to ona przynosi nam wieści.

Cóż gdy ich człowiek zrozumieć nie może!

O! przemów gromem niepojęty Boże!

Wstrząśnij do głębi nim ludzkiego ducha,

Niech w proch ukorzon głosu Twego słucha;

A pierworodną pychę niech zagrzebie,

I promień światła czerpie jeno z Ciebie!

(Piorun uderza w wierzchołek dębu).

OJCIEC (przerażony).

Chodź tu Zdzisławie — nie wyzywaj Boga.

Jakże mnie straszna wskroś przejęła trwoga.

Ten grom co zwalił konary dębowe,

O włos mój synu co chybił twą głowę.

Gdzieżby cię próżna ciekawość zawiodła?

ZDZISŁAW.

Byłbym już ojcze u owego źródła,

Kędy nieznana wiedzie mnie tęsknota!

Jużby mi błysła owa prawda złota

Którą przeczuwam; — a przecież na ziemi

Nigdy jej pierśmi nie chwycę pełnemi.

O! szkoda ojcze!

OJCIEC.

Jak na mękach plecie!

Choć tu Zdzisławie! chodź tu moje dziecię

Daremnie gromu nie wzywaj szalony,

Miej wzgląd na włos mój wiekiem ubielony,

Szanuj dar życia: — bo życie, to droga

Co wiedzie zwolna przed oblicze Boga.

A tyś przepomniał że człeku nie wolno

Sięgać jedynie myślą nieudolną

W dziedzinę ducha, — lecz stopami trzeba

Po ziemi ścieżkę wydeptać do nieba;

I żyć dla drugich, nim g'woli sam sobie

Człek się odrodzi w nowej życia dobie.

Bóg tajnie wiedzy przysłonił nam synu,

A żyć na ziemi, rozkazał dla czynu!

(Piorun uderza — Ojciec w ciąga syna za odłam muru. — Zdzisław

idzie za nim bez oporu).

III.

(Wieczór letni. — Matka z robotą w ręku spoczywa w ogrodzie pod starą lipą. — Marya o podał, piele kwiaty na grzędzie i śpiewa.)

Niewinne kwiatki — od ziemi matki

Wzrastajcie w górę z ochotą,

Strójcie korony — w blask nieskażony,

W lazur, purpurę i złoto!

Pójcie kielichy — w poranek cichy

Perłami rosy czystemi,

Po gwiazd promieniu — nieście w milczeniu

Woń, jak daninę od ziemi.

Słońce was stroi — rosa was poi,

Wietrzyk was z pączków dobywa;

A pełne życie — w cudnym rozkwicie,

Od Boga z niebios przypływa.

O! kwiatki małe! Bogu na chwałę

Wzrastajcie w barwy i wonie:

Bo wielkość Pana — tkwi niezbadana,

I w wątłej kwiatu koronie

P. RAFAŁ (wchodząc).

Witaj mi siostro!

MATKA.

O bracie mój drogi

Powracasz przecie w rodzinne twe progi,

Zdrów i ochoczy. — Chwałaż Tobie Boże!

P. RAFAŁ.

Z radością siostro, kij pielgrzymi złożę

W twojej zagrodzie. Zbyt długo po świecie

Już się tułałem.

(ogląda się).

Kędyż twoje dziecię?

MATKA.

Dziecię?! O dawno zbiegł ten czas Rafale!

Dziś nasza Marya nie dzieckiem już wcale, —

Bo kwiat się z pączka rozwinął uroczy!

Wszak to lat dziesięć jak cię moje oczy

Już nie widziały.

RAFAŁ.

Tak, — dziesięć lat blisko,

Jakem rad nie rad porzucił ognisko,

Kędy poranne przepędziłem lata.

(słucha).

Śpiewże to Maryi tak wdzięcznie dolata?

MATKA.

Tak — ona bracie swoje kwiaty piele,

I wciąż coś nuci. — Wiele, nazbyt wiele

Bóg zsyła smutku na me stare lata, —

Toż miło troski zwierzyć sercu brata!

P. RAFAŁ.

Jakto? twa Marya— twe dziecię jedyne,

Czyż niepokoju daje ci przyczynę?

Niebaczny bracie, twoje to zaklęcia

Zwisły nad głową mojego dziecięcia, —

One sprawiły że po Bożej ziemi,

Marya nie stąpa ścieżki zwyczajnemi; —

O! w złej je pono wyrzekłeś godzinie!

W onczas gdy burza szumiała w dolinie:

Czy pomnisz bracie?

P. RAFAŁ.

Pamiętam do słowa. —

MATKA.

I pamięć moja nazbyt wiernie chowa

Straszne twe wróżby, — które Maryi g'woli

Wcześnie zgasiły promień złotej doli.

Choć Bóg nieskąpił dostatków, urody.

W cichej zagrodzie trawi wiek swój młody,

A wrzawa świata dziwny wstręt w niej budzi.

RAFAŁ.

Jakto?—Więc Marya ucieka od ludzi?

Czyż ich nie kocha?

MATKA.

O bracie mój miły!

Więcej niż kocha — miłuje nad siły,

Żyjąc dla drugich, nic baczy na siebie.

RAFAŁ.

Taką miłością Bóg ukochał w niebie

Cały ród ludzki,—i taką na ziemi,

Ludzi ku sobie wiedzie ślady swemi.

MATKA.

Lecz taką miłość komu w serce składa,

Temu o bracie, biada! — stokroć biada! —

To też i Marya, biedne dziecię moje!

Jakże się dziwnie o jej przyszłość boję,

Wiecznie tak tęskna, smutna i żałosna,

Choć jej kwiecista uśmiecha się wiosna.

Wszak ten nie zazna szczerego wesela,

Kto wszelkie z bliźnim niedole podziela;

Kto wiecznie drugich cierpieniem boleje,

Kto osobiste zagrzebie nadzieje,

I własny żywot w życie drugich wplata,

O! ten sierotą wśród Bożego świata!

RAFAŁ.

Wszak taką każda niewiasta bydź winna.

Dziś to przemija jej doba dziecinna,

Dziś jej nie znęcać błyskotki marnemi;

Lecz ciężar życia, już barki znojnemi

Nieść jej przystało! — Niechaj płoche dzieci

Gonią za cackiem co ułudnie świeci, —

Jeźli niewiasta chce dorosnąć męża,

Niech naprzód próżność dziecinną zwycięża;

Niechaj kłamliwe porzuci osłony,

Którym hołdował niegdyś tłum skażony,

Niechaj blask prawdy jaśnieje z jej czoła;

A będzie czystym obrazem Anioła! —

MATKA.

Jednak kto żyje na ziemi, Rafale,

Źle gdy do ziemi nieprzystaje cale,

Źle gdy porzuca udeptane drogi:

Toż serce moje truchleje od trwogi

Ilekroć pomnę na me dziecię hoże,

Gdy stare kości do mogiły złożę;

Co się z nią stanie? Już trzykrotnie pono

O rękę Maryi zabiegi czyniono.

Ależ jej serce niewinne a młode,

Nad wszystko ceni swą błogą swobodę.

A jednak dziwnie wolności używa, —

Szczęśliwa jeno gdy marzy i śpiewa.

Niekiedy rankiem gdy siędzie nad rzeką

I myśl z jej falą zasyła daleko,

Gdy zaświegoce skowronek w dolinie;

To z piersi Maryi pieśń, uroczo płynie,

Ale tak rzewna — a cicha a łzawa,

Że mnie tajemna przejmuje obawa:

Czy Bóg jej ramion nie osłonił pióry,

Czy nie ubiegnie, wysoko do góry;

I czyli duchem ku niebu wiedziona,

Nie osieroci matczynego łona.

Dziwneż to dziecię; — myśl jej wiecznie wzlata,

I zda się piękność ssać z Bożego świata,

Jak owa pszczoła, co w poranek cichy,

Z miodu kwiatowe wysysa kielichy,

I owe plony uzbierane całe

Do tronu Boga zanosi na chwałę.

Życie jej, pieśnią — modlitwą — cierpieniem!...

(Ociera łzy).

P. RAFAŁ.

Nie płacz nad córką, bo Bóg ją natchnieniem

Oświecił swojem. — Bóg w duszy jej czystej,

Wzniecił on płomień święty, wiekuisty,

Co skoro serce w około ogarnie,

Zbroi jak stalą, na życia męczarnie, —

A myśl dopóty z uśpienia wyzwala,

Dopóki prawda nie zalśni jej zdała. —

Nie płacz nad córką, bo ona szczęśliwa!

Wiesz? jak stan duszy taki świat nazywa?

Wieszże czem ona w przyszłości bydź może?

Ona poetką!

MATKA (z trwogą).

Poetką? o Boże!

A! jabym sławę oddała jej całą

Za trochę szczęścia.

P. RAFAŁ.

Siostro! już się stało!

Trudno zaprawdę zmienić wyrok Pana. —

Lecz kędy nasza Marya ukochana?

Prowadź mię ku niej!

MATKA.

Zapewne w dolinie

Patrzy, jak smugiem nurt Pilicy płynie.

Dawno w ogrodzie umilkły jej pieśnie...

(Oddalają się. — Marya która przysłonięta gałęźmi lipy, słyszała ostatnie słowa, wchodzi. — Chwila milczenia).

MARYA.

Co? jam poetką! — prawdaż to? czy we śnie

Tak mi się marzy? — Zkąd mi tyle łaski?

Miałżeby światła swojego odblaski

Pan mi ukazać? Miałżeby mi w łono,

Tchnąć swej potęgi iskrę nieskażoną;

I usposobić mojej myśli loty,

Abym owiana mgłą wiecznej tęsknoty,

W cichym a łzawym goniła zachwycie?

Brzaski przedświtu po rannym błękicie?

Miałżeby zesłać dar mojemu oku,

Ażeby w ziemskim dojrzało pomroku

Cuda ukryte przed ludzką źrenicą,

W których promienie myśli Bożej świecą?

Mnież to — pył ziemi — Pan wezwał do koła

Wybranych swoich! Na mnież to on woła,

Abym rozmogła w sobie siłę ducha;

I kiedy ziemię okrąży noc głucha,

Czerpiąc z niebiosów nieśmiertelne tchnienie,

W pieśnię zaklęła całe me istnienie? —

Tak! — Pan mnie woła, — ja głos jego słyszę;

Kiedy w wieczoru uroczystą ciszę

Szumi Pilicy tajemnicza fala,

Gdy szmer dąbrowy dobiega mnie zdala,

Kiedy z szelestem wiatr nocą pierzchliwy

Kołysze zwolna uzłocone niwy;

Gdy czuję we śnie, jak skrzydło Anioła,

Skroń mą dotyka! — Wtedy pan mnie woła

Abym ziemskiego zaparła się bytu;

I z piersią pełną Bożego zachwytu ,

Wybiegła śmiało w obszar nieskończony,

I ród mych braci, tęskny a uśpiony,

Krzepiła pieśnią wysnutą z mej duszy. —

Pan mi przyrzeka, że pieśń ma poruszy

Struny zrdzewiałe od ziemskiego błota,

Które im w łonie stępił ból żywota!

Pan mi przyrzeka, że im pieśni moje

Skruszą chwilowo tę kamienną zbroję,

Pod którą serce lodem im zakrzepło;

Że lód ów stopi mojej piersi ciepło;

Że pieśń im z oka łzę wydobyć zdoła,

Że im rozwieje cień z bladego czoła,

I bratnie zbudzi do uścisku dłonie,

I błogi spokój zaszczepi im w łonie

Skoro źrenica ich obmyta łzami,

Dostrzeże kwiat on, co pod ich stopami

Tak bujnie wzrasta, — który ja im wskażę!

O! ja im powiem, gdzie mają ołtarze

Zakładać Panu, w dowód kornej części, —

Ja iskrę w piersi rozniecę niewieściej;

Barki jej w skrzydła przybiorę łabędzie,

Że znów aniołem cichej strzechy będzie, —

Że próg domowy zasieje znów w kwiaty,

Jak jej prababki czyniły przed laty. —

Ja to uczynię! bo słowa potęga

W skryte serc ludzkich tajniki dosięga!

Ale o panie! daj mi słowo wieszcze;

Bo czuję z bolera, że nie zdołam jeszcze

Przyoblec myśli w promienistą szatę,

Czuję, że źródło natchnienia bogate,

Darmo przedemną roztacza swe czary.

(Klęka.— P. RAFAŁ i matka zbliżają, się niewidziani).

Daj mi o panie! daj mi promień wiary!

Niech się uczuję narzędziem Twej woli,

Zlepkiem twej gliny, kęsem Twojej roli

Na której ziarno dłoń Twoja posieje,

Co gwoli światu zakwitnie w nadzieję! —

Niech duch mój Panie! wiecznie ukorzony,

Takiemi tylko odzywa się tony,

Jakie tajemnie poszepnie mu z góry

Zwiastun Twej łaski, Anioł biało - pióry!

Niech z Ciebie czerpie siłę pieśń nieśmiała,

A w głosie moim zabrzmi Twoja chwała!

P. RAFAŁ (wznosząc ręce).

Boże! coś w duszy jej wyrył Twe znamię!

Na trudy życia uzbrój młode ramie,

Niech go nie zmogą boleść i niedola!

MATKA.

Biedne me dziecię! — Panie! Twoja wola!

Koniec wersji demonstracyjnej.

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej